Artykuł Publikowanie zdjęć dzieci bez ich zgody – alarmujący raport RPD pochodzi z serwisu Fundacja IT Girls.

Młodzież a sztuczna inteligencja – główne wnioski raportu

Młodzież w Polsce wykazuje wysoki poziom znajomości sztucznej inteligencji. Wyniki badania pokazują, że 100% respondentów zna termin „AI”, a aż 72% młodych Polaków deklaruje, że dobrze rozumie, czym jest ta technologia. Co więcej, dwie trzecie badanych (63%) aktywnie korzysta z narzędzi opartych na AI, co czyni ją integralną częścią ich codzienności. Popularność takich aplikacji jak ChatGPT, Gemini czy Bing potwierdza, że AI zyskuje coraz szersze zastosowanie w życiu młodzieży.

Jednym z najważniejszych obszarów, w których sztuczna inteligencja znalazła zastosowanie, jest edukacja. Aż 67% młodych ludzi wykorzystuje AI jako wsparcie w nauce, w tym do rozwiązywania trudnych zagadnień, organizowania pracy czy generowania pomysłów na projekty. Ponad połowa respondentów (56%) używa narzędzi AI do pomocy w nauce, a 50% wskazuje na jej rolę w nauce języków obcych. Wnioski te potwierdzają, że AI wspiera rozwój umiejętności i kompetencji młodych ludzi.

Świadomość na temat zagrożeń i odpowiedzialnego korzystania

Mimo rosnącej popularności i szerokiego zastosowania, młodzież dostrzega także potencjalne zagrożenia związane z AI. Ponad 65% uczniów ma świadomość ryzyka wykorzystania danych osobowych przez narzędzia AI, a 57% obawia się, że AI może mieć negatywny wpływ na ich edukację. Wyniki te podkreślają potrzebę edukacji na temat ochrony danych oraz rozwijania krytycznego myślenia wśród młodych ludzi, aby mogli świadomie korzystać z nowych technologii.

Równocześnie młodzież oczekuje odpowiedzialnego podejścia do rozwoju i stosowania AI. 53% respondentów opowiedziało się za wprowadzeniem regulacji, które zobowiązałyby firmy tworzące modele AI do ujawniania danych wykorzystywanych podczas ich trenowania. Ta potrzeba większej przejrzystości i etyki w stosowaniu AI jest ważnym sygnałem dla decydentów oraz firm technologicznych.

Zaskakującym wnioskiem z badania jest stosunkowo niski poziom zaangażowania rodziców i nauczycieli w edukację na temat AI. Aż 63% uczniów deklaruje, że nie oczekuje od nauczycieli pomocy w korzystaniu z narzędzi AI, co może wskazywać na brak kompetencji lub świadomości w tym zakresie. Z kolei ci uczniowie, którzy poszukują wsparcia, najczęściej wskazują na potrzebę oceny prawdziwości generowanych treści oraz zrozumienia potencjalnych zagrożeń związanych z AI.

Współpraca na rzecz przyszłości technologii

Fundacja IT Girls, współautor raportu, od lat działa na rzecz wyrównywania szans w dostępie do technologii oraz promowania odpowiedzialnego korzystania z nowoczesnych narzędzi. – Fundacja IT Girls powstała, by wspierać równe szanse w dostępie do edukacji technologicznej i promować odpowiedzialne korzystanie z innowacji. Raport „Pokolenie AI. Jak młodzież korzysta ze sztucznej inteligencji” pokazuje, że młodzież w Polsce korzysta z AI świadomie i efektywnie – aż 67% uczniów wykorzystuje ją w nauce, a 50% w pisaniu prac, co potwierdza ogromny potencjał tej technologii – mówi Wioletta Klimczak, współzałożycielka i prezeska zarządu Fundacji IT Girls w Fundacji IT Girls. – Jednak wnioski z badania są również sygnałem alarmowym. Zbyt niski poziom zaangażowania nauczycieli i rodziców w edukację na temat AI wymaga natychmiastowej reakcji. Musimy zadbać o to, by młodzież nie tylko znała narzędzia, ale też potrafiła krytycznie analizować ich działanie i możliwe skutki, zwłaszcza w kontekście etycznym i ochrony danych.  

Raport „Pokolenie AI: Jak młodzież korzysta ze sztucznej inteligencji” dostarcza cennych informacji na temat tego, jak młodzi ludzie postrzegają i wykorzystują AI. Jednym z kluczowych wniosków jest fakt, że większość badanych zna termin sztuczna inteligencja, a 2/3 z nich przyznaje, że korzysta z narzędzi opartych na AI.  – podkreśla Liwia Kwiecień, Członkini Zarządu ds. HR w Nationale-Nederlanden. – To dowodzi, że młodzi ludzie są świadomi wpływu sztucznej inteligencji na ich codzienne życie, a rozwój kompetencji w tej dziedzinie to nie tylko przyszłość, ale przede wszystkim potrzeba. AI odgrywa coraz większą rolę w naszym życiu, zmieniając sposób, w jaki pracujemy, uczymy się i prowadzimy biznes. Dlatego Nationale-Nederlanden nie tylko angażuje się w edukację młodzieży, ale także inwestuje w szkolenia i rozwój swoich pracowników w dziedzinie nowych technologii oraz AI.   

Kolejny krok: program edukacyjny o AI

Celem kampanii prowadzonej przez Nationale-Nederlanden i Fundację IT Girls jest edukacja młodzieży w zakresie odpowiedzialnego korzystania z technologii oraz budowanie świadomości społecznej na temat sztucznej inteligencji. Inicjatywa ta ma na celu wspieranie młodych ludzi w lepszym zrozumieniu potencjału AI oraz związanych z nią wyzwań etycznych i społecznych. W ramach partnerstwa powstanie także program edukacyjny online w przestrzeni Campus AI, w ramach którego młodzież pozna zarówno teoretyczne podstawy korzystania z AI, jak i praktyczne zastosowania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. 

Raport „Pokolenie AI. Jak młodzież korzysta ze sztucznej inteligencji” powstał na podstawie badania przeprowadzonego w listopadzie 2024 roku na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna. W ankiecie wzięło udział 1058 respondentów w wieku 16–20 lat, reprezentujących uczniów szkół ponadpodstawowych i policealnych z różnych miejscowości w Polsce. Dane zbierano metodą CAWI (Computer-Assisted Web Interview), a próba została dobrana z uwzględnieniem kryteriów demograficznych, takich jak płeć, wiek i wielkość miejsca zamieszkania. Wyniki badania stanowią solidną podstawę do analizy trendów związanych z młodzieżą i AI w Polsce.

Raport można pobrać na stronie internetowej Fundacji IT Girls pod adresem https://itgirls.org.pl/raport-pokolenie-ai/. Zapraszamy do zapoznania się z wynikami badań oraz dołączenia do dyskusji na temat roli AI w edukacji i rozwoju młodych pokoleń.

Artykuł Pokolenie AI. Jak młodzież korzysta ze sztucznej inteligencji? pochodzi z serwisu Fundacja IT Girls.

Problem zaczyna się wcześnie

Niski procent kobiet pracujących w IT nie bierze się znikąd. Na uczelniach wyższych, na kierunkach technicznych można zauważyć zdecydowaną przewagę mężczyzn. Ja sama zaczynając studia informatyczne byłam jedną z 11 kobiet spośród 125 osób na pierwszym roku. Podobnie wygląda sytuacja na wcześniejszych etapach edukacji. Profilowane klasy w szkołach średnich również wykazują takie tendencje. Więcej dziewczyn uczy się w klasach humanistycznych niż matematycznych lub informatycznych. Wybór liceum czy technikum zależy od zainteresowań które dzieci rozwijają w szkołach podstawowych. Dlatego ścieżka zawodowa zależy od dziedzin, w których dzieci czują się dobrze na długo przed wejściem na rynek pracy.

Mężczyźni to umysły ścisłe, kobiety to artystki i estetki

Według badania przeprowadzonego w 2017 r. [2] zawód programisty jest postrzegany jako „typowo męski” przez 59% ankietowanych. Myślę, że ten procent byłby znacznie wyższy, gdyby pytanie dotyczyło określenia „raczej męski”.  Mężczyźni postrzegani są jako osoby u których dominuje lewa półkula mózgu odpowiedzialna za logiczne myślenie. Według tych przekonań kobiety charakteryzuje dominująca prawa półkula odpowiedzialna za kreatywność. W rzeczywistości mózg i jego półkule nie są tak zero-jedynkowe jak przedstawiają to stereotypy. Chociaż mózgi kobiety i mężczyzny faktycznie różnią się w swojej budowie i funkcjonowaniu [3] to płeć wcale nie wpływa na dominację którejkolwiek z półkul. Dodatkowo, okazuje się, że do sprawnego rozwiązywania złożonych problemów mózg potrzebuje dobrej komunikacji pomiędzy obiema półkulami. Badacze wielokrotnie próbowali określić predyspozycje kobiet i mężczyzn do matematyki, a wyniki dawały sprzeczny obraz. Wśród uzdolnionych matematycznie dzieci i studentów dominują chłopcy. Natomiast w starszych grupach to kobiety osiągały lepsze wyniki. Ta dysproporcja zanika, gdy badane grupy pochodzą ze środowisk, w których ważna jest społeczna równość płci. Wszystko to wskazuje na bardzo silny czynnik społeczny wpływający na zainteresowanie matematyką wśród dziewczynek i chłopców.

Mężczyźni uczą się i pracują, kobiety zajmują się domem

Choć wiele osób może się tego wypierać, w naszej kulturze dość mocno zakorzeniony jest stereotyp rodziny, w której to mężczyzna pracuje i zarabia na dom, a kobieta zajmuje się obowiązkami domowymi i wychowywaniem dzieci. W XXI wieku dorosły człowiek odpowiada za siebie i podejmuje swoje decyzje, jednak są one często dyktowane tym co wyniósł z domu rodzinnego. Świadomie lub podświadomie powielamy pewne schematy. Małym chłopcom częściej proponowane do zabawy są klocki, a dziewczynkom lalki. Chłopcy zachęcani są do pomocy w skręcaniu mebli, a dziewczynki do wspólnego gotowania. Właśnie od takich małych gestów zaczyna się przekonanie, że nauka i przedmioty ścisłe to domena mężczyzn.

Rośnie liczba kobiet w IT

Z roku na rok liczba studentek na uczelniach technicznych rośnie[4]. Coraz więcej kobiet świadomie wybiera swoją drogę zawodową. Branża IT jest obecnie tak chłonna, że sporo kobiet przebranżawia się już w trakcie swojej kariery zawodowej. Jest to jednak nadal bardzo długa i trudna droga. Kobiety napotykają na szereg barier utrudniających im podjęcie pracy lub awans w tej dziedzinie. Bariery pochodzą od nich samych, ale też najbliższego otoczenia, rynku pracy i pracodawców. Kobiety, które podświadomie czują się niewystarczające w typowo męskiej dziedzinie, muszą włożyć ogrom dodatkowej pracy, by przekonać siebie i innych o swoich wartościach.

Co może pomóc kobietom w IT?

Aby pomóc kobietom w branży IT musimy skupić się na trzech aspektach. Po pierwsze pracodawcy muszą wiedzieć jaka wartość dodana wynika z zatrudniania kobiet w zespołach informatycznych. Inną kwestią jest to, że gdy pracodawcy będą chcieli zatrudniać to jeszcze muszą mieć kogo. Dlatego drugi krok to zachęcanie kobiet, już od dziecka, do nauki przedmiotów ścisłych i studiowania informatyki lub kierunków pokrewnych. W ten sposób uda nam się przełamać stereotyp “męskiego” zawodu i pokazywać, że panie też mogą się w nim odnaleźć, a żadna z płci nie ma tutaj specjalnych predyspozycji – liczy się ciężka praca i zainteresowania. Natomiast trzeci krok to praca kobiet nad barierami, które same sobie stawiają. Budowanie poczucia własnej wartości może pomóc poczuć się im pewnymi siebie w tej dziedzinie. Dzięki temu kobiety będą chętniej podejmować wyzwania, aplikować na wyższe stanowiska. A im więcej kobiet będzie odnosiło sukcesy w branży IT tym więcej młodych kobiet będzie inspirowanych do podjęcia takiej ścieżki zawodowej.

[1] https://bulldogjob.pl/it-report/2020
[2] Raport Kobiety w „męskich” zawodach, Sieć przedsiębiorczych kobiet
[3]https://pulsmedycyny.pl/jak-roznice-w-budowie-mozgu-kobiet-i-mezczyzn-wplywaja-na-ich-zdolnosci-941487
[4] Potencjał kobiet dla branży technologicznej, Raport badawczy 2015 Fundacji Edukacyjnej Perspektywy i Siemens

Artykuł Dlaczego w IT pracuje tak mało kobiet? pochodzi z serwisu Fundacja IT Girls.