Świadomi w sieci. Młodzież wobec wyzwań dezinformacji
 i cyfrowego chaosu.

Raport Fundacji IT Girls i Accenture Song

Żyjemy w rzeczywistości, w której granica między światem cyfrowym a offline praktycznie przestała mieć znaczenie. Dla współczesnej młodzieży Internet jest nie tylko środkiem komunikacji, ale także podstawowym narzędziem kształtowania tożsamości, relacji i sposobu rozumienia świata. To tam szukają najważniejszych informacji, mających wpływ na ich wybory w świecie rzeczywistym.

Czy polscy nastolatkowie są świadomi niebezpieczeństw cyfrowego świata? Czy potrafią rozpoznać fałszywe informacje? Kto i jak może im pomóc odnaleźć się w hybrydowym świecie? 

Powyższe pytania zainspirowały powstanie niniejszego raportu, przygotowanego przy współpracy Fundacji IT Girls z Accenture Song – partnera wspierającego rozwój kompetencji cyfrowych wśród młodzieży. W oparciu o rozmowy z ekspertami oraz studium przypadku przeprowadzonego wśród uczniów szkoły ponadpodstawowej, analizujemy podejście i zachowania nastolatków w mediach społecznościowych. Naszym celem jest pokazanie, jak polska młodzież radzi sobie z weryfikacją nieprawdziwych informacji oraz jaką rolę 
 w rozwoju krytycznego myślenia i cyfrowych kompetencji odgrywa najbliższe im środowisko.  

Uznając, że skuteczne wsparcie młodych ludzi wymaga najpierw rzetelnego rozpoznania sytuacji, przygotowałyśmy raport analizujący ich zachowania w mediach społecznościowych, podejście do informacji oraz rolę relacji w rozwoju kompetencji cyfrowych. To niezbędna lektura dla wszystkich, którzy mają wpływ na przyszłość młodego pokolenia.

Media społecznościowe jako cyfrowa codzienność

Dla większości nastolatków media społecznościowe są główną przestrzenią wymiany informacji, rozrywki i budowania wizerunku. Instagram, TikTok czy YouTube stały się nie tylko miejscami konsumpcji treści, ale przede wszystkim narzędziami konstruowania rzeczywistości. To, co młodzi widzą w sieci, silnie wpływa na ich sposób myślenia, wybory oraz aspiracje – często bardziej niż rodzice, szkoła czy rówieśnicy.

Ten cyfrowy ekosystem jest jednak w dużej mierze kształtowany przez algorytmy, które nie kierują się dobrostanem użytkownika, ale jego zaangażowaniem. To sprawia, że młodzi ludzie mogą być narażeni na treści nieadekwatne do ich wieku lub emocjonalnej dojrzałości.

Umiejętność rozpoznawania fake newsów – deklaracje a rzeczywistość

Nastolatkowie często deklarują, że potrafią odróżnić prawdę od fałszu. Nasze badania wskazują jednak, że ta pewność nie zawsze idzie w parze z umiejętnościami. Krytyczne myślenie nie jest intuicyjne – wymaga praktyki, narzędzi i świadomości mechanizmów manipulacji.

Wyniki pokazują, że młodzież rzadko reaguje na treści wprowadzające w błąd, nie czując się za nie odpowiedzialna. W efekcie dezinformacja staje się zjawiskiem nie tylko powszechnym, ale wręcz normalizowanym.

Relacje jako tarcza ochronna

Bliskie osoby pełnią kluczową funkcję ochronną w cyfrowym świecie – zmniejszają podatność nastolatków na manipulacje w sieci. To właśnie relacje rodzinne i przyjacielskie stanowią najskuteczniejszą barierę przed niekontrolowanym oddziaływaniem algorytmów i treści obecnych online.

Młodzi ludzie, którzy mają choć jedną zaufaną osobę, częściej rozmawiają o swoich poglądach, potrafią kwestionować informacje i korzystają z mediów z większą świadomością. Brak takiego wsparcia zwiększa ryzyko bezrefleksyjnego zanurzenia się w świecie cyfrowym.

Przewodnicy po świecie informacji

W oczach młodych popularność coraz częściej zastępuje kompetencje, a influencerzy przejmują rolę głosów kształtujących ich opinie, wartości i styl życia. Młodzież wciąż ufa naukowcom i rówieśnikom, jednak nauczyciele przestają być dla niej podstawowym źródłem wiedzy – w dużej mierze dlatego, że dostęp do informacji jest dziś powszechny i natychmiastowy.

To nie musi oznaczać marginalizacji ich roli. Wręcz przeciwnie – w świecie nadmiaru treści i chaosu informacyjnego nauczyciele mogą odegrać kluczową funkcję mentorów, którzy nie tylko przekazują wiedzę, ale przede wszystkim uczą, jak ją samodzielnie pozyskiwać, weryfikować i świadomie wykorzystywać. To kompetencja, która w erze cyfrowej staje się ważniejsza niż sam zasób informacji.

Dlaczego warto pobrać raport?

Bo nie tylko diagnozuje on problem, ale również:

📌 pokazuje, jak realnie funkcjonują polscy nastolatkowie w świecie hybrydowym,
📌 ujawnia rozdźwięk między deklaracjami a rzeczywistymi umiejętnościami,
📌 wyjaśnia, jak wzmacniać krytyczne myślenie i odporność cyfrową,
📌 dostarcza rekomendacji opartych na danych i opiniach ekspertów.

Pobierz raport i zobacz pełny obraz

To więcej niż zestaw danych – to mapa wyzwań i szans, z którymi mierzy się pokolenie, które już dziś kształtuje przyszłość naszego społeczeństwa.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu marketingu Fundacji IT Girls w formie e-mail zgodnie z Polityką Prywatności

 

Pobierz materiały za darmo

 

Loading…

Dziękujemy!

Wysłaliśmy materiały na podany adres email.