Transfer 1.5% 
Return to blogDlaczego w dni wolne dzieci więcej scrollują i co mogą zrobić rodzice?
- No category, Kids, Młodzież
Written by:
Dlaczego w dni wolne dzieci więcej scrollują i co mogą zrobić rodzice?
Święta Bożego Narodzenia to czas rodzinnej bliskości, prezentów i wspólnych chwil. Dla wielu rodzin oznaczają jednak dodatkowe wyzwanie: w tym okresie dzieci często spędzają znacznie więcej czasu przed ekranem. Scrollują, oglądają, klikają, a my, dorośli, często przypisujemy to po prostu wolnym dniom albo nudzie.
Jednak z perspektywy cyberbezpieczeństwa i psychologii cyfrowej wiem, że to w dużej mierze jest to efekt działania algorytmów, braku rutyny, emocji i społecznych uwarunkowań. Warto to zrozumieć aby mądrze reagować.
Co mówią dane?
- IN badaniu australijskim porównującym czas przed ekranem w okresie wakacji i w trakcie roku szkolnego wykazano, że dzieci spędzały średnio o 58–70 minut dziennie więcej przed ekranami w czasie wolnym niż w trakcie nauki.
- Globalny przegląd 76 badań w Nature potwierdza, że wakacje/okres bez zajęć sprzyja dłuższemu używaniu urządzeń i mniej aktywnemu stylowi życia.
- W polskim raporcie „Nastolatki 3.0” młodzież w dni wolne od zajęć deklarowała korzystanie z internetu około 6 godzin dziennie, a część nawet ponad 8 godzin
- Raport Fundacji Dbam o Mój Zasięg „Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” (2025) pokazuje, że 9 na 10 nastolatków korzysta z mediów społecznościowych codziennie lub prawie codziennie, a wielu używa ich automatycznie, bez konkretnego celu. W grupie badanych często pojawiają się zachowania określane jako „kompulsywne używanie internetu” — dzieci sięgają po telefon, by uciec od złego nastroju, nudy, stresu lub pustki emocjonalnej.
Co to oznacza?
Wolny czas, taki jak okres świąteczny czy wakacje, naturalnie sprzyja większemu zaangażowaniu cyfrowemu. Warto jednak pamiętać, że problem nie ogranicza się wyłącznie do świąt, problem istnieje przez przez cały rok. Brak struktur dnia, zmęczenie, stres, nuda, presja rówieśnicza czy samotność realnie wpływają na sposób korzystania z internetu niezależnie od pory roku.
Coraz więcej młodych ludzi żyje online. Internet i media społecznościowe to nie „dodatek”, tylko integralna część ich codzienności. Kiedy brakuje rutyny (szkoła, zajęcia, plan dnia), wolny czas sam w sobie sprzyja większej ekspozycji na ekran, co w święta czy ferie bardzo łatwo zauważyć.
Co napędza scrollowanie?
Aby zrozumieć, dlaczego dzieci i mlodziez sięgają po telefon, warto przyjrzeć się temu co się kryje za kulisami platform internetowych i aplikacji, ktore zaprojektowane sa tak, aby utrzymać użytkownika jak najdłużej online. W efekcie to, co kiedyś było okazjonalnym użyciem internetu staje się częścią codzienności.
1. Algorytmy rekomendacyjne
- Aplikacje analizują aktywność dziecka: co ogląda, w co klika, ile czasu spędza przy danej treści
- Platformy liczą, ile sekund lub minut dziecko spędza przy konkretnym materiale. Im dłużej zostaje przy treści, tym bardziej system uznaje, że lubi ten typ materiałów i podsuwa mu kolejne podobne treści.
- Lista nowych treści zmienia się dynamicznie, dzięki czemu scrollowanie staje się niemal niekończące.
-
2. Szybka nagroda emocjonalna
- Natychmiastowa gratyfikacja: filmiki, memy, stories, krótkie formy dają szybki „zastrzyk” przyjemności, ciekawości, emocji.
- W święta, gdy nasze dzieci mają więcej wolnego, naturalna ciekawość i szybka nagroda sprawiają, że scrollowanie trwa dłużej.
- Wiele młodych osób korzysta z internetu, by odreagować stres, nudę albo pustkę – Raport Dbam o Mój Zasięg.
-
-
3. FOMO – Lęk przed wypadnięciem z obiegu
- Jest to psychologiczny niepokój związany z obawą, że inni doświadczają bardziej interesujących lub satysfakcjonujących sytuacji, w których nie uczestniczymy, często podsycany przez media społecznościowe.
- W święta, gdy kontakty w realnym świecie mogą być ograniczone, dzieci chcą być na bieżąco i wiedzieć, co nowego u znajomych. To napędza częste zaglądanie, otwieranie aplikacji, czy odświeżanie treści.
4. Dostępność 24/7 i brak alternatywy
- Smartfon przy łóżku, dostęp do sieci w każdej chwili, możliwość scrollowania wielu aplikacji – to wszystko sprzyja automatyzmowi. Dziecko nie musi planować, wystarczy impuls.
- Brak alternatywy. Kiedy nie ma szkoły, lekcji, zajęć znacznie łatwiej sięgnąć po telefon. Wiele młodych nie ma w te dni alternatywnej aktywności, a jeśli do tego dołożymy algorytmiczne podpowiedzi, to czas przed. Ekranem chcąc nie chcąc się wydłuża.
Warto podkreślić, że problem nie zawsze tkwi w samym czasie spędzonym online, ale w sposobie korzystania. Wyżej wspomniana kompulsywność, poszukiwanie bodźców, „scrollowanie dla scrollowania” może być sygnałem ostrzegawczym.
Czy znaczy to, że każdy młody jest uzależniony?
Nie — ale ryzyko jest realne
Autorzy raportu „Dobre i złe wiadomości” podkreślają, że nie każdy kontakt z internetem czy social mediami jest zły. Problem pojawia się przy kompulsywności, ucieczce w sieć z emocji, braku alternatywy. Dla części młodych internet staje się sposobem na regulację emocji, ucieczkę od smutku czy nudy, a zwiększa szansę, że korzystanie przybierze formę niezdrową.
Kiedy korzystanie staje się niezdrowe?
Nie każde korzystanie z internetu jest złe, ale sygnały ostrzegawcze to:
- Dziecko spędza dużo godzin online bez konkretnego celu.
- Używa internetu, aby uciec od emocji, nudy lub stresu.
- Izoluje się od rodziny i znajomych.
- Ma problemy ze snem, koncentracją lub nastrojem.
Jak reagować, aby chronić i prowadzić?
Każdy rodzic chce chronić swoje dziecku, to oczywiste! Ważne jest przy tym aby nie demonizować internetu, który jest tylko narzędziem.
Rozmawiaj o cyfrowym świecie
- Nie zakazuj na ślepo, ale powiedz otwarcie: „Internet to narzędzie — ma plusy i minusy”
- Pytaj, jak dziecko korzysta, co je tam pociąga, co mu się podoba, a co niepokoi.
Ustalcie wspólne zasady wspólnie
- Jasne granice pomagają zerwać z automatyzmem.
- Wspólnie określcie czas ekranowy, pory offline, aktywności poza siecią.
Wspólnie wymyślcie alternatywy offline
- Gry planszowe, książki, hobby, dekoracje świąteczne.
- Spacery, zabawy w domu, wspólne gotowanie.
Ucz świadomego korzystania
- Wyjaśnij działanie algorytmów i znaczenie czasu pozostania przy treści.
- Zachęcaj do przerw i cyfrowych detoksów.
- Pomagaj dziecku myśleć krytycznie o treściach online.
- Wspólne przeglądajcie treści.
Bądź przykładem
- Dzieci często powielają zachowania dorosłych. Jeśli Ty często scrollujesz to trudno wymagać od nich umiaru.
- Pokazuj balans i odkładaj telefon.
Obserwuj i reaguj
- Zwracaj uwagę na długie, automatyczne korzystanie z telefonu.
- Warto być czujnym na sygnały: unikanie rozmów, coraz dłuższy czas online, pogorszenie nastroju, izolacja. Jeśli zauważysz coś niepokojącego — porozmawiaj lub poszukaj wsparcia
5 kroków, które pomogą dzieciom i rodzicom przeżyć święta bez ekranów
Święta to czas spotkań i radości. A jednocześnie moment, kiedy telefony i tablety łatwo przejmują uwagę całej rodziny. Te proste kroki pomogą Wam korzystać z technologii świadomie i budować prawdziwe relacje.
Ustalcie jedną jasną zasadę dotyczącą ekranów
Nie potrzebujecie dziesiątek reguł – wystarczy jedna, łatwa do zapamiętania, na przykład: „Podczas kolacji telefony odpoczywają”.
Dlaczego działa: Jasna, prosta zasada zmniejsza konflikt i automatycznie ogranicza rozpraszanie się urządzeniami.
Zaplanuj codziennie jedną aktywność offline
Może to być krótki spacer, zabawa w domu, wspólne gotowanie czy gra planszowa.
Dlaczego działa: Regularna, choćby krótka aktywność offline uczy dzieci i rodziców, że radość i zabawa nie muszą zależeć od ekranu.
Zróbcie 30 minut offline przed snem
Odkładamy telefony na pół godziny przed snem i spędzamy czas razem lub w spokoju.
Dlaczego działa: Poprawia jakość snu, nastrój i ułatwia prawdziwe rozmowy wieczorne – zamiast scrollowania do późna.
Rozmawiajcie o tym, co dziecko widzi w sieci
Nie oceniajcie, pytajcie i słuchajcie. Co przyciąga uwagę dziecka? Co je ciekawi?
Dlaczego działa: Buduje zaufanie i uczy krytycznego myślenia w cyfrowym świecie – dzieci chętniej dzielą się tym, co online, kiedy czują, że rodzic naprawdę słucha
Zadbaj o własny przykład
Odkładanie telefonu razem z dzieckiem to jeden z najlepszych prezentów, jakie możecie mu dać.
Dlaczego działa: Dzieci uczą się przez obserwację. Jeśli widzą, że rodzic umie znaleźć balans między ekranem a realnym życiem, same lepiej kontrolują swoje nawyki.
Na koniec
Dane pokazują, że dla wielu dzieci i nastolatków internet, szczególnie media społecznościowe, to coś więcej niż rozrywka. To znacząca część codziennego życia. I choć samo w sobie nie musi to być czymś negatywnym, połączenie działania algorytmów, większej ilości wolnego czasu, braku rutyny i silnych emocji tworzy mieszankę, która sprzyja częstemu sięganiu po telefon.
Badania pokazują, że istnieje ryzyko nadmiernego korzystania z mediów społecznościowych, jednak wciąż nie ma prostych, jednoznacznych granic, po których można powiedzieć: „to już kompulsywne”, „to już uzależnienie”. Skala i charakter problemu zależą od wielu czynników takich jak wiek, temperament, sytuacja rodzinna czy bieżące emocje. Nauka wciąż mierzy się z dokładnym opisaniem tzw. uzależnień behawioralnych.
Właśnie dlatego tak ważne jest, aby jako rodzice, opiekunowie i nauczyciele podchodzić do tego tematu z uważnością, otwartością i odpowiedzialnością. Dzięki dialogowi, mądrym zasadom i wsparciu możemy pomóc młodemu pokoleniu korzystać z internetu świadomie, zmniejszając ryzyko uzależnienia i w sposób, który wspiera ich rozwój oraz zdrowie psychiczne.
Jeśli chcesz otrzymywać więcej podobnych treści, obserwuj nas w mediach społecznościowych. Daj nam też znać w komentarzu lub wiadomości prywatnej, z jakimi wyzwaniami cyfrowymi mierzycie się na co dzień — pomoże nam to tworzyć jeszcze bardziej wartościowe materiały dla rodziców i opiekunów.
O autorce
Klaudia Topolska jest mamą, ekspertką ds. cyberbezpieczeństwa oraz aktywną mentorką w programie ITGirls, gdzie wspiera kobiety oraz młodzież w nauce i rozwoju w świecie technologii. Na co dzień, jako wolontariuszka i mentorka, obserwuje, jak dzieci i nastolatki poruszają się w cyfrowym świecie – ich ciekawość, pasje, a także wyzwania i pułapki, z którymi się mierzą. Łączy wiedzę techniczną z doświadczeniem rodzica, pomagając rodzinom korzystać z mediów cyfrowych w sposób świadomy, bezpieczny i odpowiedzialny.
You might be interested
- Choć zapotrzebowanie na wiedzę o AI jest ogromne, nauczyciele wciąż czują brak przygotowania do roli cyfrowych przewodników. Jak połączyć technologię z misją szkoły i realnie wesprzeć nauczycieli w cyfrowej zmianie? Posłuchaj inspirującej rozmowy z udziałem ekspertek.
- Dowiedz się jak wygląda rodzicielstwo w erze AI - w świecie, w którym technologia może wspierać rodzica albo niepostrzeżenie go zastępować. Jak korzystać z AI mądrze, uniknąć gotowych odpowiedzi i zachować równowagę między cyfrowymi narzędziami a emocjami dziecka?
- Z tego artykułu dowiesz się: Dlaczego dzieci w okresie świątecznym spędzają więcej czasu przed ekranami i jak działają algorytmy, które napędzają scrollowanie. Jak rozpoznać, kiedy korzystanie z internetu staje się kompulsywne lub niezdrowe Jak w prosty i mądry sposób ustalić zasady korzystania z mediów cyfrowych w domu. Jakie aktywności offline i alternatywy mogą skutecznie odciągnąć dzieci od ekranów. Jak jako rodzic możesz dawać przykład i wspierać świadome korzystanie z internetu w czasie wolnym, szczególnie w święta.
Join our community!
What will you find in our newsletter?
- Information about the latest actions
- New product data
- Details about the workshops
- Offer validity dates
KRS: 0000921737
NIP: 1182228955
REGON: 38998779500000
Website created by Digital Competence Foundation